Non-paper koji se pripisuje Janši sliči mapama koje je crtao Dodik

Semantički, non-paper je papir kojeg nema, ali svjedoci smo da proizvode izuzetno žustre i dalekosežne političke posljedice.

Marko Dašić, asistent Fakulteta političkih nauka u Beogradu, za BUKA audio podcast govori o non-paperima. Šta su non-paperi, ko ih piše, kakva je njihova uloga i čemu služe.

Semantički, non-paper je papir kojeg nema, ali svjedoci smo da proizvode izuzetno žustre i dalekosežne političke posljedice.

“Dakle, to je jedno sredstvo diplomatskog opštenja koje se uglavnom u diplomatskoj praksi koristi za neke stvari koje ne smete da potpišete, ne smete da stavite na memorandum svoje države odnosno diplomatske misije, a želite ipak da javnost sazna za vaše mišljenje, stavove ili možda za nešto o čemu ste sa nekom drugom stranom  pregovarali”, objašnjava Dašić šta u diplomatskoj praksi znači non-paper.

Dodaje da trenutno svjedočimo jednoj hiperprodukciji non-papera, koji se očigledno koriste kao probni balon za javnost. “Da se vidi dokle političke elite mogu da idu u pregovorima o nekim zaista osetljivim  pitanjima, a s druge strane, možda je ovo i priprema za neka konačna rešenja koje su možda bliža, vremenski bliža, nego što bi neko pomislio”, dodaje Dašić.

Objašnjava da su non-paperi preuzeli ulogu nešto starijeg metoda diplomatskog opštenja poznatijeg kao aide memoire. Mada je non-paper
neformalniji, otvoreniji i dozvoljavaju da ono što u njima piše apsolutno nikog ne obaveže.

“Moram priznati da je teško utvrditi njihov konačan broj, od onog hrvatskog u Briselu u martu, pa do nekih neformalnih poput onog koji je predstavio Danijel Server kao analitičar. Tu su i najavljeni i skriveni non-paperi, poput onih koji je naveo Mile Dodik."

“Rješenja koja su u njima navedena su parcijalna po svojoj prirodi, ali mi se opet čini da oni predstavljaju po jedan kamenčić u nekom potencijalnom konačnom mozaiku. Dakle, ni jedan od ovih non-papera nije nešto što će se automatski pretočiti u neki pravno iili politički obavezujući dokument. Iluzija je očekivati tako nešto, ali s obzirom da su to relativno kratki dokumenti koji sadrže ne više od 15 tačaka, ne bih isključio mogućnost da se  neke od tih tačaka zaista nađu na pregovaračkom stolu. Ne mislim samo na dijalog Beograda i Prištine nego i na  nešto širi opseg pitanja koja koja opterećuju nas nas region već  dvije i po decenije”, kaže ovaj asistent beogradskog FPN-a koji je doktorirao na temu Međunarodni politički položaj kao odrednica spoljne politike malih država: studija slučaja Republike Srbije od 2000. do 2018. godine.

Dašić se osvrnuo i na najavu Milorada Dodika o njegovom non-paperu, ali podsjeća i na ranije javne istupe Milorada Dodika puput onog kada je u toku intervjua  za Deutsche Welle crtao mape, prekrajao granice.

“Često se to sad evociralo kao jedna uspomena koja liči na onaj non-paper koji se pripisivao Janezu Janši iako on to nikada nije  formalno  potvrdio. Dakle, te granice koje su se tu pominjale dosta liče na ono što je Milorad Dodik  tom prilikom  crtao”, uočava Dašić.

Non-paperi možda postaju pomodarstvo, ali su i efikasan metod dopiranja do javnosti kada želite jednostavno da saopštite svoj politički  stav. Stav koji saopštite, ali vas on ne obavezuje. 

“Sećam se dokumenta koji je predlagao rešenje kosovskog pitanja u 17 tačaka. To je takođe bio jedan non-paper koji je ne tako davno, pre samo par godina, bio pušten u javnost.”

Dašić vodi i projektni portal “Američki izbori”, a u svom radu često prati odnos SAD-a prema Zapadnom Balkanu. Kaže, važni smo za SAD-a, ali nismo u vrhu prioriteta. 

“Svi stavovi do kojih sam ja došao do trenutka kada vodim ovaj razgovor kažu da se i Nemačka i Francuska i Sjedinjene Američke Države ograđuju od sadržaje ovih non-papera. Nazivaju ih često opasnim, a već danas i juče imamo i neko saopštenje  grupe 7”, zaključuje Dašić.

Izvor: buka

Pratite portal Infomedia Balkan i na društvenim mrežama: Fejsbuk i Tviter